Authentieke houtlook met rechte hoekverbindingen
Technische oplossingen voor houtimitatie bij pvc-schrijnwerk
Steeds meer bouwheren willen de warme uitstraling van houten ramen combineren met de onderhoudsvriendelijke eigenschappen van pvc. Met houtimitatieverbindingen, ook wel HVL-verbindingen genoemd, wordt die combinatie mogelijk. Daarbij worden de klassieke verstekverbindingen vervangen door rechte hoekverbindingen die doen denken aan traditioneel houten schrijnwerk. In dit artikel gaan we dieper in op de populariteit van deze techniek, het productieproces en enkele voor- en nadelen.
Populair in Nederland
De houtimitatie op pvc-profielen, ook wel HVL (Hout-Verbindings-Look) genoemd, vindt haar oorsprong vooral in Nederland. De techniek combineert de voordelen van pvc-ramen en -deuren met de warme uitstraling van traditioneel houten schrijnwerk.
Ook in België is de belangstelling voor houtimitatieverbindingen de voorbije jaren toegenomen, met name binnen renovatieprojecten en bij woningen waar een authentieke houtuitstraling gewenst is. Een mogelijke verklaring voor het verschil in populariteit is dat het kader van het raam in Nederland doorgaans voor de muur wordt geplaatst, terwijl het in België vaker in de muur wordt ingebouwd en daardoor minder zichtbaar is. Hoewel de vraag in België kleiner blijft dan in Nederland, investeren steeds meer Belgische fabrikanten in deze technologie, zowel voor de binnenlandse markt als voor export naar de Nederlandse markt.
Arbeidsintensiviteit van de houtimitatielook
Klassieke verbinding
Naast de houtimitatielook die we in dit artikel bespreken, willen we het ook nog even hebben over de klassieke benadering van een pvc-raam en/of -deur.
In het geval van een klassieke verbinding voor pvc-ramen en -deuren worden de vier benodigde pvc-profielen onder een hoek van 45° gezaagd om vervolgens aan elkaar gelast te worden om een hoek van 90° te bekomen.
Houtimitatielook
Een houtimitatielook kenmerkt zich door een naad op 90° in plaats van de naad op 45°, die kenmerkend is voor een pvc-raam en/of -deur. Om die bewerking mogelijk te maken, zijn er echter wel veel middelen nodig om een kwaliteitsvolle houtverbindingslook te realiseren, en die mogen niet onderschat worden.
Zagen
Om de houtimitatielook te bekomen, worden twee pvc-profielen klassiek gezaagd op 45°, waarop de andere profielen gezaagd worden onder een hoek van 90°.
Tegenprofileren of contramallen
Een bijkomende en cruciale bewerking die bij de totstandkoming van de houtimitatielook noodzakelijk is, is het tegenprofileren van de profielen gezaagd op 45 en 90°. Het profiel van 90° moet namelijk voor een stuk gefreesd worden onder een hoek van 45°. Het andere profiel dat eerder onder een hoek van 45° werd gezaagd, moet dan tegengeprofileerd worden onder een hoek van 90°.
Lassen
Een laatste bewerking is het lassen van de twee in elkaar passende stukken. Belangrijk daarbij is de aanwezigheid van een verstelbare lasspiegel met de mogelijkheid om zich te beperken in de hoogte en/of lengte, want in het geval van de houtimitatielook wordt het pvc-kader niet rondom gelast. Het bepalende deel van de houtverbindingslook wordt namelijk niet gelast.
Recht-op-schuinverbinding
Deze laatste bemerking, het feit dat de houtimitatielook voor een deel niet gelast wordt, vormde bij de eerste generaties van deze verbinding een belangrijk aandachtspunt. Het risico bestond namelijk dat de verbinding waterdoorlatend zou zijn of met verloop van tijd zou worden. Dankzij verbeterde profielontwerpen, geoptimaliseerde voorbewerkingen en moderne lastechnologieën worden vandaag echter vergelijkbare prestaties op het vlak van water- en luchtdichtheid gerealiseerd als bij traditionele verbindingen.
Om dat risico verder te beperken, worden de meeste kaders met een houtimitatie uitgevoerd met een recht-op-schuinverbinding. In deze uitvoering is het onderste profiel voorzien van een helling van zo’n 20 tot 25°, waardoor regenwater niet kan blijven staan en eenvoudig kan aflopen.
Lassen zonder lasnaad
Naadloze lastechnologie heeft de voorbije jaren sterk aan belang gewonnen. Dankzij deze techniek zijn er geen nabewerkingen meer nodig, zowel aan de binnenzijde van het profiel als aan de 45°-verstekkant.
Investeringen
De arbeidsintensiviteit van de techniek is echter niet het enige verschil met de klassieke benadering van het produceren van pvc-ramen en -deuren. Ook de investeringen die gemaakt dienen te worden op het vlak van aangepaste of nieuwe machines, zijn niet te onderschatten. Op het vlak van de zaagmachines is er geen enkel probleem.
Contramalfreesmachine
Voor het uitvoeren van de freesbewerkingen of het contramallen kan er gekozen worden voor traditionele contramalfreesmachines. Het kiezen van deze minder populaire optie betekent echter wel een arbeidsintensieve benadering, omdat de machine maar twee profielen tegelijkertijd aankan.
CNC-bewerkingscentrum
De tweede, meer populaire optie is het gebruik van CNC-bewerkingsmachines die kops werken in plaats van in de lengte van de profielen. Het voordeel van deze machines is het beschikken over alle freesmogelijkheden, een toolwisseling via het magazijn … Bovendien werken deze machines per vier of acht profielen. In dit laatste geval is het mogelijk om tijdens het werken te pendelen.
Met andere woorden, de CNC-bewerkingsmachines zijn uitgerust met twee zones waar er ruimte is voorzien voor telkens vier profielen. Wanneer de machine bewerkingen uitvoert in de ene zone, kan de operator in de andere zone al de volgende pvc-profielen klaarleggen.
Is hij hiermee klaar, dan zijn de bewerkingen in zone 1 uitgevoerd, waarop de operator deze zone kan af- en opladen, terwijl de machine aan de bewerkingen in zone 2 begint. Met de tweede generatie van deze freesmachines worden eventuele zaagtoleranties ook opgevangen.
Er zijn overigens ook machines op de markt die de nodige frezingen uitvoeren op profielen onder 90°. De finale maatbepaling wordt dan door deze machine bepaald. Hierdoor zijn er geen toleranties meer mogelijk achteraf, wat zorgt bij een beter eindresultaat bij het lassen.
Een houtimitatielook kenmerkt zich door een naad op 90° in plaats van de naad op 45°
Differentiatie als troef
Duidelijk is dat er veel tijd en middelen geïnvesteerd dienen te worden om een houtimitatielook tot stand te kunnen brengen. Hoewel de vraag naar houtimitatieverbindingen in België kleiner blijft dan in Nederland, groeit ook op de Belgische markt de belangstelling voor deze techniek.
Deze speciale bewerkingen, en dus het unieke aanbod, spelen bovendien in op de problematiek van de goedkope, seriematige massaproductie van klassieke raam- en deurverbindingen die geïmporteerd worden vanuit het buitenland. Op die manier kunnen deze uitzonderlijke houtimitatieverbindingen een rem betekenen voor de eenvoudige serieproductie van deze buitenlandse bedrijven.
Dubbelzijdige houtimitatielook
Bij een enkelzijdige houtimitatielook wordt de houtverbinding enkel aan de buitenzijde van het raam- of deurprofiel uitgevoerd. Aan de binnenzijde blijft de klassieke verstekverbinding zichtbaar. Naast de enkelzijdige uitvoering zijn tegenwoordig ook dubbelzijdige houtimitatieverbindingen beschikbaar. Bij deze uitvoering wordt de houtlook zowel aan de buiten- als aan de binnenzijde van het profiel gerealiseerd, waardoor het raam of de deur nog sterker de uitstraling van traditioneel schrijnwerk benadert. Concreet betekent dit dat de freesbewerkingen zowel op de binnen- als op de buitenschaal van het profiel moeten worden uitgevoerd.
Hoewel dubbelzijdige houtimitatieverbindingen meer bewerkingen vereisen dan de enkelzijdige uitvoering, neemt hun populariteit verder toe. De extra freesbewerkingen aan zowel de binnen- als de buitenschaal verhogen wel de productcomplexiteit. Het feit dat een deel van het kader niet volledig wordt gelast, vereist extra aandacht voor de afdichting en de kwaliteit van de uitvoering. Dankzij de voortdurende verbeteringen in productieprocessen en lastechnologieën kunnen deze verbindingen vandaag echter dezelfde hoge kwaliteits- en prestatieniveaus behalen als traditionele pvc-verbindingen.
Perspectieven
Er is intussen veel vooruitgang geboekt op vlak van voorbewerkingen. Waar profielen eerst gezaagd moesten worden (deels op 45° en deels op 90°) en daarna elk profiel afzonderlijk bewerkt moest worden in onder andere een contramalfreesmachine of een CNC-bewerkingscentrum ... zijn er ook andere oplossingen.
De voorbije jaren zijn geïntegreerde zaag- en freesbewerkingsmachines op de markt gekomen die verschillende bewerkingsstappen combineren in één geautomatiseerd systeem. Hierdoor zijn minstens één en soms zelfs twee operatoren minder nodig. Daarnaast neemt deze machine evenveel ruimte in als een klassiek zaagcentrum, waardoor de klant ook nog eens de ruimte van de huidige klassieke CNC-contramalfreesmachines bespaart.
Dit maakt het veel eenvoudiger om houtimitatieverbindingen voor te bewerken, wat wellicht meer en nieuwe perspectieven biedt voor de Belgische markt.
Met dank aan Calvet en Viva Machines